PLC NEDİR?

 PLC NEDİR?

 PLC’NİN TARİHİ:

Programlanabilen ilk denetleyici, 1968 yılında mühendislik alanında danışmanlık yapan Bedford Associates adlı bir firma tarafından General Motors firması için aşağıdaki tabloda belirtilen ihtiyaçlara tatmin edici cevap bulunabilmesi amacıyla geliştirilmiştir.

• Röleli kontrol ile kıyaslandığında boyutları daha küçük olmalıdır.
• Fabrika içerisinde röleye göre çok daha yüksek güvenirliğe sahip olmalıdır.
• Giriş gerilimi olarak AC 115 Volt gerilimde kullanılabilmelidir.

Zamanla PLC özellikleri geliştirilmiş ve 1978 yılında PLC‘lerin birbirine veri aktarmasına imkân veren veri devresi tasarlanmıştır. 1980 yılında küçük, tek parça, düşük maliyetli, 64 giriş/çıkışlı ve daha güçlü bir PLC olan 84 Micro piyasaya sürülmüştür 

 PLC HAKKINDA TEMEL BİLGİ:

Programlanabilir mantık denetleyici (Programmable Logic Controller), PLC olarak kısaltılmaktadır.

 PLC, algılayıcılardan aldığı bilgiyi kendine verilen programa göre işleyen ve sonuçlarını iş elemanlarına aktaran bir mikrobilgisayar sistemidir.

 Röleli kontrol sisteminin olumsuz yönlerini gidermek amacıyla geliştirilmiştir. Zamanla özellikleri geliştirilerek ardışık kontrol, hareket denetimi (doğrusal ve döner hareket denetimi), süreç denetimi (sıcaklık, basınç, nem, hız), veri yönetimi (makine veya süreç hakkında veri toplama, izleme ve raporlama ) gibi amaçlarla endüstriyel kontrol alanlarında kullanılabilir hale getirilmiştir

 PLC fabrikalardaki imalat hatları veya makinelerin kontrolü gibi işleçlerin denetiminde kullanılan özel bilgisayardır. İçinde bir mikroişlemcisi olup karmaşık sistemlerin programlanmasında kullanılabilir. PC’lerden en temel farkı sinyal girişlerinin ve çıkışlarının çalışma ve işlenme şeklinde ortaya çıkmaktadır.

Günümüzde bu avantajları sağlayan en etkin sistem PLC veya PC tabanlı kontrol sistemleridir. PLC’li denetimde sayısal olarak çalışan bir elektronik sistem, endüstriyel çevre koşullarında sağlanmıştır. Bu elektronik sistem sayısal veya analog giriş/çıkış modülleri sayesinde makine veya işlemlerin birçok tipini kontrol eder.
Mikroişlemcilerin maliyeti daha düşük olmasına rağmen, PLC’lerin tercih edilmelerinin sebebi; elektronik tasarım için harcanacak zamanı en aza indirmesidir. Aynı zamanda endüstriyel ortamların sahip olduğu zor koşullardan (manyetik alan, büyük sıcaklık farkları, toz vb.) etkilenmeden çalışabilen hazır çözümler olmalarıdır 

PLC’NİN YAPISI:

Aşağıdaki şekilde de görüleceği gibi PLC, içerisinde işlemci (CPU) , giriş-çıkış ara yüzleri ve hafıza (memory) bulunduran bir endüstriyel mikrobilgisayardır. PLC ile kontrolde, programlama konsolundan PLC‘ye çeşitli giriş sinyalleri ve kontrol içerikleri gönderilir. Sonuç olarak da çıkış sinyalleri, çıkış elemanlarına yöneltilir.

Giriş, çıkış gereçleri ve PLC arasındaki sinyal değişiminde giriş arabirimi ve çıkış arabirimi olarak adlandırılan tekrarlayıcı (repeater) gereklidir 

 PLC’NİN İÇ YAPISI:

PLC'LERİN GENEL KULLANIM ALANLARI:

1) Sıra Kontrol: PLC’ nin en çok kullanılan özelliğidir. Bu özellik paketlemeden başlayarak asansör endüstrilerinde bile kullanılmaktadır.

2) Hareket Kontrol: Adımları takip eden sonsuz makinelerde örneğin; kauçuk, film ve kartezyen robot endüstrilerinde kullanılır.

3) Süreç Denetimi: Makineler çalışır durumda olduğunda makinelerin hız ayarlarını, ağırlıklarını, debini, basıncını, sıcaklığını kontrol eder.

4) Veri Yönetimi: Burada çoğu PLC’ ler zaman v.b kavramlarla değil algılama (sensör) kavramıyla çalışır. Örneğin; aydınlatma, havandırma ( klima), çimento, tekstil, robot vb. sanayilerde kullanılır.

RÖLE İLE PLC’NİN KARŞILAŞTIRILMASI:

 PLC ÇIKIŞ ÇEŞİTLERİ:

Kontağa bağlı olarak çeşitli türde çıkışlar vardır. PLC bir yere kurulacağı zaman her bir çıkışın karakteristik özelliği dikkate alınmalıdır. PLC‘nin şekline bakarak karar vermek zordur. Aşağıda her bir PLC‘ye ait çıkış özellikleri açıklanmıştır.

Röle Çıkışlı PLC:

Röle çıkışlı PLC‘de çıkış kontak şeklindedir ve bu çok sık karşılaşılan çıkış şeklidir. Çıkış devresinin sadece kontaktan oluşması nedeniyle bu PLC hem doğru hem de alternatif akımda kullanılabilir. Devreye 2 amper gibi yüksek değerli akım uygulanabilir. (Her bir kontağından 2 ampere kadar akım çekilebilir.) Kutupları olmadığı için çeşitli alanlarda kullanılması mümkündür.

Triyak Çıkışlı PLC:

Bu tip PLC‘lerde triyak veya tristör çıkış elemanı olarak kullanılır. Bu tip PLC‘ler kontaksız tip PLC‘lerdir. Triyak çıkışlı PLC‘de çıkışa 85 – 242 Volt arasında alternatif gerilim uygulanmalıdır. Cevap verme süresi bakımından bu PLC röle çıkışlı PLC‘ ye göre çok daha hızlı fakat transistör çıkışlı PLC‘ ye göre ise daha yavaştır. Bu tip PLC‘nin çıkışından alabileceğimiz akım ise 0,3 amper kadardır.

 Transistör Çıkışlı PLC:

Transistör çıkışlı PLC‘lerde Photo Coupler kullanılmaktadır. Çıkış akımı yaklaşık 0,5 amperdir. Bu PLC‘lerde cevap verme süresi 0,2 ms gibi çok kısa bir süredir.Transistör çıkışlı PLC‘lerin bazılarında, özel bir ünite olmaksızın pozisyon kontrolü yapabilmek amacı ile pals çıkışı mevcuttur.

 

PLC GELECEĞİ:

Endüstride oldukça fazla kullanım alanı olan PLC’lerin hafızaları ve işlem kapasiteleri karmaşık prosesler karşısında yetersiz kalabilmekte, bu yüzden de gelişen teknoloji ile birlikte daha güçlü yapıya sahip endüstriyel PC’lere geçiş söz konusu olmaktadır. Günümüzde artık Endüstriyel PC olarak imal edilen PLC ler mevcuttur. Bunlar hem dokunmatik paneli üzerinde montajlı olan aynı zamanda bilgisayar aracılığı ile veya kendi üzerindeki kontrol üniteleriyle programlanabilmektedir